پرسش و پاسخ برای پناهندگان و پناه‌جویان

پرشس و پاسخ برای پناهندگان و پناه جویان

فرار از آزار و شکنجه مربوط به گرایش جنسی، هویت جنسیتی و یا بیان جنسیتی: اطلاعات برای پناه‌جویان و پناهندگان

چنانچه شما به فکر ترک کشور خود و فرار از آزار و شکنجه هستید، این پرسش و پاسخ، اطلاعات ابتدایی مورد نیاز شما را فراهم می‌کند. هدف از گردآوری این راهنما این است که به شما کمک کند پیش از آغاز سفر خود، تصمیم درستی در مورد مناسب بودن این گزینه برای خودتان بگیرید و بدانید چگونه و از کجا مسیر خود را شروع کنید.

پرسش‌ها و پاسخ‌های موجود در این راهنما مربوط به دعاوی پناهندگان و پناه‌جویان در سراسر دنیاست. چنانچه پاسخی برای پرسش ابتدایی خود در اینجا پیدا نمی‌کنید؛ می‌توانید با ما به نشانی info@oraminternational.org مکاتبه کنید. در شرایط مقتضی؛ پرسش شما به همراه پاسخ آن به این راهنمای مرجع در حال رشد اضافه خواهد شد.
متأسفیم که هم¬اکنون نمی‌توانیم هیچ نظر و توصیه‌ای به پرونده‌های شخصی بدهیم. اگر برای درخواست‌نامه خود برای پناهندگی یا پناه‌جویی نیاز به کمک دارید؛ باید در کشوری که درخواست پناهندگی داده‌اید، کمک حقوقی بخواهید.

اگر در کشور خود در خطر باشم چه امکانی دارم؟

شما می‌توانید یا راهی برای زندگی امن در کشور خود پیدا کنید یا گزینه ترک کردن را مد نظر قرار دهید. چنانچه امکانپذیر باشد، بیشتر مردم در خانه و کشور خود می‌مانند. زندگی در وطن خود هر اندازه مشکل باشد؛ معمولاً از شروع یک زندگی جدید در یک کشور دیگر ساده‌تر است. اگر شما مجبور به ترک کشور خود هستید؛ درخواست پناهندگی یا پناه‌جویی می‌تواند یک گزینه برای شما باشد.

اگر زندگی، آزادی، امنیت جسمی یا سایر حقوق انسانی شما به خاطر گرایش جنسی، هویت جنسیتی یا بیان جنسیتی شما درخطر است (به‌طور خلاصه شما از آزار می‌ترسید)، ممکن است به‌عنوان پناهنده تحت قوانین بین‌المللی مورد ملاحظه و مشمول پناهنده شدن قرار بگیرید.

ده‌ها کشور به کسانی که در مرزهای آنها هستند پناهندگی می‌دهند. به این کشورها، کشورهای پناهنده‌پذیر گفته می‌شود. در سایر کشورها که سیستم محلی پذیرش پناهنده ندارند؛ ممکن است بتوانید به امید منتقل شدن به کشور دیگری مدتی بمانید. به این کشورها کشورهای ترانزیت میگویند.

آیا گرفتن پناهندگی آسان است؟

به هیچ وجه! برای دریافت پناهندگی، شما باید برای ترک کشور خود برنامه‌ریزی کنید و وارد یک کشور دیگر بشوید که خود می‌تواند یک کار دشوار و خطرناک باشد. در کشور پناهنده‌پذیر و یا کشور ترانزیت؛ شما به‌احتمال‌زیاد با مشکلات مالی، انزوا، تنهایی، تبعیض و بسیاری از مشکلات دیگر که همه ما با آنها دور از خانه مواجه می‌شویم؛ روبه‌رو خواهید شد. البته هدف ما دلسرد کردن شما از اقدام جهت فرار از شرایط سخت و خطرناک نیست. بااین‌حال، بسیار مهم است که بدانید وقتی گزینه‌ها را سبک و سنگین می‌کنید، انتظار چه چیزی را باید داشته باشید.

اگر به دلیل گرایش جنسی یا هویت جنسیتی خود در معرض خطر باشم، آیا می‌توانم پناهندگی دریافت کنم؟

پاسخ این سوال به‌طورکلی مثبت است، اما به کشور محل ارائه درخواست پناهندگی بستگی دارد. اکثر کشورهای غربی امروزه آزار و اذیت بر اساس گرایش جنسی و هویت جنسیتی را شرط معتبری برای پناهندگی می‌شناسند. در بسیاری از کشورهای دیگر، کمیساریای عالی ملل متحد برای پناهندگان (UNHCR) می‌تواند به شما در این موارد پناهندگی اعطا کند.

برای دریافت پناهندگی، چه نوع از آسیب به‌اندازه کافی جدی محسوب می‌شود؟

غیرممکن است بتوان در اینجا لیستی از تمام اشکالی که مردم به دلیل گرایش یا هویت جنسی خود آسیب می‌بینند را آورد. اگر شما از اعدام، حبس یا شکنجه به خاطر گرایش جنسی یا هویت جنسیتی خود می‌ترسید، به‌احتمال‌زیاد واجد شرایط پناهندگی هستید. آزار و اذیت می‌تواند حتی به اشکال دیگری از جمله اتهامات جنایی، دستگیری خودسرانه، بازداشت، درمان اجباری، خشونت فیزیکی، محرومیت از خدمات موجود برای عموم، تبعیض جدی و سیستماتیک یا دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر صورت بگیرد.

اینکه یک آسیب و یا آسیب‌های متعدد می‌توانند مصداق آزار و اذیت باشند یا نه، به‌صورت فردی تعیین خواهد شد و بستگی تام به حقایق پرونده شما دارد.

چگونه ثابت کنم که اذیت و آزار من مبتنی بر گرایش جنسی و یا هویت جنسیتی من است؟

ما اغلب دقیقاً می‌دانیم چه زمانی در معرض هدف هستیم. اما اثبات انگیزه آزار می‌تواند بسیار چالش‌برانگیز باشد. اگر از آزار و اذیت به دلیل این‌که روابطی با همجنس خود دارید، می‌ترسید، لازم است نشان بدهید که فرد آزاردهنده چه گفته یا انجام داده و چگونه این رفتار و گفتار به گرایش جنسی شما مربوط بوده است. اگر آزار و اذیت شما به دلیل رفتار جنسیتی نامنطبق بوده است (برای مثال اگر یک مرد هستید ولی لباس پوشیدن، راه رفتن و صحبت کردن شما “زنانه ” تلقی می‌شود)، لازم است نشان دهید که آزارتان به این دلایل صورت گرفته است. در موارد نادر، خواهید توانست با اسناد رسمی مکتوب مربوط به دستگیری، موضوع را ثابت کنید. در بسیاری از مواقع، برای پرونده بر پایه اظهارات شما تصمیم گرفته خواهد شد.

آیا مهم است که چه کسی مرا آزار می‌دهد؟

گاهی اوقات. آزار و اذیت توسط مقامات دولتی زمینه‌ای برای پناهندگی است، اما ممکن است آزار و اذیت توسط افراد دیگر ازجمله اعضای خانواده، سازمان‌های غیردولتی، نهادهای مذهبی، افراد خاص و یا عناصر دیگر جامعه صورت گرفته باشد. اگر عامل آزار شما غیردولتی است، تنها درصورتیکه مقامات دولتی نتوانند و یا نخواهند از شما حمایت کنند؛ واجد شرایط پناهندگی خواهید بود.

آیا مجبورم گزینه نقل‌مکان در داخل کشور خودم را برای جلوگیری از آزار و اذیت در نظر بگیرم؟

البته، در صورت امکان، بیشتر مردم ترجیح می‌دهند در کشور خود بمانند. همچنین، اگر بتوانید با امنیت در کشور خود زندگی کنید، بسیاری از کشورهای پناهنده‌پذیر به شما پناهندگی نخواهند داد. به‌عنوان‌مثال، اگر در یک شهر کوچک مواجه با خشونت می‌شدید اما می‌توانید در یک شهر آزاد در کشور خود زندگی کنید، احتمالاً واجد شرایط پناهندگی نمی‌شوید. این موضوع بستگی به شرایط در کشورتان و شرایط خاص خود شما دارد.

آیا من می‌توانم در هر کشور درخواست پناهندگی بدهم؟

همه کشورها سیستم‌های پناهندگی مستقل ندارند. برخی از کشورها (عمدتاً در آمریکا و اروپا) که سیستم‌های پناهندگی دارند، ادعای شمارا بررسی خواهند کرد و اگر واجد شرایط باشید، به شما اجازه اقامت و سایر حقوق دیگر اعطا می‌کنند.

در بسیاری از کشورهای در حال توصعه، سیستم‌های پناهندگان توسط کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگانUNHCR اداره می‌شود. اگر UNHCR شمارا به‌عنوان یک پناهنده به رسمیت بشناسد، به‌احتمال‌زیاد اخراج نمی‌شوید و ممکن است برای اقامت به کشور دیگری منتقل شوید. در برخی از کشورها، نه پناهندگی و نه وضعیت پناهندگی، گزینه واقع‌گرایانه‌ای نیست. به همین دلیل لازم است وضعیت کشور مقصد را، قبل از ترک کشور خود بررسی کنید.

قبل از ترک کشورم، چه اقداماتی باید انجام دهم؟

زمانیکه هنوز کشور خود را ترک نکرده‌اید، تا حد امکان خود را آماده کنید. پس از ترک کشور، دسترسی به اسنادتان برای نشان دادن هویت خود و ترس از آزار و اذیت بسیار مشکل‌تر خواهد بود. شما باید اسناد هویت، گذرنامه، مدارک تولد، ازدواج و طلاق و سوابق مدرسه و دانشگاه را به همراه داشته باشید. مکاتبات و عکس‌هایی که ادعایتان را ثابت کند نیز مفید هستند؛ به‌عنوان‌مثال سوابق پزشکی مربوط به صدمات، اسناد رسمی مربوط به دستگیری، بازداشت و یا بازجویی و یا هر مدرک دیگر که ثابت می‌کند شما از آسیبی رنج می‌بردید، مفید است. ما توصیه می‌کنیم که اسکن این اسناد را قبل از خروج، به‌ خودتان ای میل بزنید یا آن‌ها را به یک سرویس ذخیره‌سازی سند آنلاین ارسال کنید، بنابراین بعداً می‌توانید از هر مکانی به آنها دسترسی داشته باشید.
همچنین مسیر حرکت و نحوه سفر خود را بدانید و یک سند معتبر مسافرتی در تمام زمان‌ها داشته باشید. در انتها، پول نقد کافی برای فرار و تأمین مخارج سفر خود کنار بگذارید.

پس از ورود به کشور پناهنده‌پذیر یا ترانزیت چه‌کاری باید انجام دهم؟

درخواست پناهندگی خود را در اسرع وقت پس از ورود ثبت کنید. در بسیاری از کشورها، مقامات فرض می‌کنند که یک تأخیر جدی در تقاضا برای پناهندگی نشان می‌دهد که شما واقعاً از بازگشت به کشور خود نمی‌ترسید. ما توصیه می‌کنیم پس از رسیدن به کشور مقصد، با یک سازمان قانونی متخصص در پناهندگی یا مهاجرت و یا هر سازمان دیگری که زمینه حقوق دگرباشان جنسی فعالیت می‌کند(در صورت وجود)، تماس بگیرید. این سازمان‌ها ممکن است به شما در روند پناهندگی و یا وضعیت پناهندگی و یا در خصوص مسائل دیگر کمک کنند. ما همچنین توصیه می‌کنیم که با UNHCR (کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان)، تماس بگیرید. بسیاری از دفاتر UNHCR امروزه از شرایط دگرباشان جنسی آگاه هستند و ممکن است به شما در به دست آوردن اطلاعات موردنیاز برای درخواست پناهندگی و یا به روش‌های دیگر کمک کنند.

در کشورهای ترانزیت، تقریباً همیشه دفاتر UNHCR وجود دارد که باید به شما برای جلوگیری از اخراج کمک کند. در برخی از کشورها، کمیساریای عالی پناهندگان و سازمان‌های دیگر در رابطه با نیازهای مادی مانند مسکن نیز کمک می‌کنند.

می‌توانم انتظار داشته باشم که روند پناهندگی من سریع طی شود؟

قضاوت در خصوص پرونده‌های پناهندگی و پناه‌جویی، یک‌روند طولانی و اغلب دشوار است. مدت‌زمان لازم برای اینکه پرونده‌ها مسیر خود را طی کنند، می‌تواند از چند ماه تا چند سال متفاوت باشد. این روند از نظر احساسی استرس‌زاست. در طول این زمان، باید امیدوار باشید و یاد بگیرید که “در لحظه” زند‍گی کنید.

در کشور من، افرادی که به‌عنوان دگرباشان جنسی شناخته‌شده‌اند مورد تبعیض قرار گرفته و از خشونت رنج می‌برند. من دو نفر را می‌شناسم که کشته‌شده‌اند. اما اگر پنهان شوید، می‌توانید در امنیت باشید. آیا من برای پناهندگی واجد شرایط هستم؟

در بیشتر کشورها و در UNHCR، پاسخ این است: “بله.” تا همین اواخر، بسیاری از کشورها تقاضای پناهندگی از افرادی که می¬توانستند با زندگی با “احتیاط ” (مخفیانه) از آسیب‌ها جلوگیری کنند را رد می‌کردند. در چند سال گذشته تعداد فزاینده‌ای از کشورها – به‌ویژه در اروپا – به این نتیجه رسیده‌اند که این طرز تفکر اشتباه است. دادگاه در این کشورها حکم کرده که یک فرد نباید به‌منظور جلوگیری از آزار و اذیت، زندگی “پنهان ” داشته باشد.
برخی از کشورها بین مردمی که برای گریز از فشار باید “منزوی” بمانند و آن‌هایی که از فشار اجتماعی دوری می‌کنند، تمایز قائل هستند. قبل از ارائه درخواست خود، مطمئن شوید قوانین کشوری که در آن قصد ارائه درخواست دارید را برای ارزیابی بهترین شانس موفقیت خود می‌دانید.

من به اجبار خانواده، با یک مرد ازدواج‌کرده‌ام. اما عشق واقعی زندگی من یک زن است. آیا می‌توانم هنوز هم به‌عنوان یک پناهنده برای لزبین بودن به رسمیت شناخته شوم؟

با فرض اینکه ترستان از آزار و اذیت به خاطر این است که یک لزبین هستید، ممکن است برای پناهندگی واجد شرایط باشید؛ حتی اگر هنوز همسر مردی هستید یا بوده‌اید. بسیاری از بازرسان پناهندگان و پناه‌جویان امروزه می‌دانند که فشارهای اجتماعی و هنجارهای فرهنگی می‌تواند مردم را به ازدواجی که آن‌ها تمایلی به آن ندارند مجبور کند. همچنین می‌دانیم که بسیاری از مردم می‌توانند بیان گرایش جنسی خود را در طول زمان تغییر دهند. حتی اگر شما یک مصاحبه‌کننده آگاه دارید، برای پاسخ دادن به سؤالات بسیاری در مورد مسائل مربوط به ازدواج خود؛ گرایش جنسی خود و رابطه فعلی خود آماده‌باشید. بسته به‌جایی که در آن درخواست پناهندگی یا پناه‌جویی خود را ارائه می‌دهید؛ ممکن است با یک مصاحبه‌کننده روبه‌رو شوید که درک نکند این امکان وجود دارد که یک لزبین باشید و درعین‌حال با یک مرد ازدواج کرده باشید. مطمئن باشید که مصاحبه‌کننده خود را متقاعد می‌کنید که چرا در جامعه شما تمام مردم باید صرف‌نظر از گرایش جنسی خود ازدواج کنند. تلاش کنید که او را درباره اینکه یک لزبین؛ اگر مجرد باقی بماند؛ ممکن است با چه سختی‌هایی روبه‌رو شود؛ مطلع کنید.

دلیل من برای ارائه کیس پناهندگی، دستگیری در زمان ارتباط نزدیک با یک مرد است؛ اما من درواقع دوجنسگرا هستم. آیا باید ارتباط خود با زنان را از مقامات پناهندگی پنهان کنم؟

دوجنسگرایی می‌تواند مبنایی برای پناهندگی یا پناه‌جویی باشد، هرچند ممکن است مشکل بیشتری برای اثبات واجد شرایط بودن خود داشته باشید و نیز باید انتظار برخی از پرسش‌های دشوار در طول مصاحبه خود را داشته باشید. درهرحال، باید راست‌گو باشید و هیچ‌گونه اطلاعاتی را پنهان نکنید. تناقضات و دروغگویی معمولاً در طول یک مصاحبه پناهندگی کاملاً مشخص می‌شود و می‌تواند به رد کردن پرونده شما منجر شود. در مورد روابط خود با زنان صادق باشید. اگر واقعاً می‌ترسید از اینکه با مرد دیگری هستید آسیب ببینید، شما درنهایت باید برنده شوید.